" Eigenaarschap?! HOE DAN?! "

Gepubliceerd op 17 januari 2022 om 14:00

Normaal schrijf ik in mijn blogs over mijn ervaringen. Over hoe geweldig de doelgroep is en hoe leuk ik mijn werk vind. Maar vandaag ga ik het even anders doen. Vandaag ga ik wat kennis overdragen. Omdat ik delen heel goed, leerzaam en prettig vind. En ook... Omdat ik het onderwerp zo ontzettend belangrijk vind. Voor onszelf, als docenten, maar ook voor de leerlingen! 
Vandaag gaan we het hebben over; Eigenaarschap.


Laten we eerst even beginnen met de het opfrissen van eigenaarschap. 
Eigenaarschap is het voelen van verantwoordelijkheid en het nemen van verantwoording. Als docent voel je bijvoorbeeld verantwoordelijk voor het geven van een goede les, daardoor neem je de verantwoording om je les voor te bereiden. Als je deze eigenaarschap over deze taak neemt, doe je dat omdat je dat ook écht zo voelt. Als je na 3x een functioneringsgesprek met je leidinggevende toch maar eens gaat beginnen aan die lesvoorbereiding op papier, voel je dus geen eigenaarschap. Dan ben je namelijk excentriek gemotiveerd. Intrinsieke en excentrieke motivatie zijn belangrijke aandachtspunten bij het ontwikkelen van eigenaarschap. Intrinsieke motivatie komt van binnen uit, je doet het omdat je het echt graag wil! Je wil jezelf ontwikkelen, je wil je les goed voorbereiden of je wil Spaans leren omdat je dat echt tof vindt. Excentrieke motivatie daarin tegen is een stimulus van buiten uit waardoor je het maar doet; Je zet die les op papier om geen gezeik te krijgen met je leidinggevende, je had liever een andere baan gehad maar moet toch geld verdienen en het huis stofzuigen doe je maar omdat je anders gezeur thuis krijgt. 
Eigenaarschap is het voelen van verantwoordelijkheid, omdat je intrinsiek gemotiveerd bent en dus neem je taak serieus en neem je de verantwoording! 


Hoe krijg je dan meer eigenaarschap bij de leerling (of misschien wel stiekem bij jezelf ;) ..) 
Eigenaarschap ontwikkel je door de zelfsturing te vergroten. Je neemt letterlijk eigenaarschap over je eigen functioneren. Je gaat jezelf sturen. Daarbij spelen drie belangrijke pijlers een rol: Relatie, autonomie en competentie. 

Relatie is niets meer en niets minder dan een leerling die zich gezien voelt en die zich verbonden voelt mijn zijn leraar en/of klasgenoten. Het liefst beide natuurlijk! Een passend gegeven vind ik hierbij de veiligheid. Ieder mens komt pas tot leren toe als de basisbehoefte (denk aan de piramide van Maslow) vervult is. Autonomie betekent dat de leerling er voor zichzelf is en dat hij/zij zijn taak serieus neemt. Hier voel je de eigenaarschap er al doorheen komen. De leerling voelt zich zelfstandig en onafhankelijk en kan zonder al te veel bemoeienis van buiten af (excentrieke motivatie) handelen. Een van de mooiste dingen in deze pijler vind ik dat je een verbinding gaat leggen tussen inspanning en resultaat. Competentie is vaak wat ingewikkelder... Dit omdat het hier om twee dingen gaat; 
1. De leerkracht heeft vertrouwen in de leerling en laat dit ook zien 
2. De leerkracht daagt de leerling uit om net buiten de zone van naaste ontwikkeling te functioneren. 
Dit betekent dat je als leerkracht dient te weten; wat je leerling kan, waar je naar toe wil qua ontwikkeling en dat je daartussen dan ergens een prikkeling tot nieuwsgierigheid moet vinden maar tevens ook moet blijven zorgen dat het een succeservaring wordt en geen situatie waarin de leerling faalt. Leren moet uiteraard wel leuk blijven! Nou hoe doe je dat dan hoor ik je roepen. Hieronder even lekker duidelijk een opsomming: 


Relatie

  • De leerkracht
    • Kent de leerling 
    • Plaatst de leerling boven de lesstof
    • Staat naast de leerling; Niet gelijk maar wel gelijkwaardig
    • De leerkracht is echt en speelt geen rol
    • Luistert oprecht naar de leerling 
  • De leerling
    • voelt zich gezien
    • stelt zich open
    • toont initiatief
    • heeft het gevoel erbij te horen

Autonomie

  • De leerkracht 
    • Signaleert verveling en frustratie (Denk aan de zone van naaste ontwikkeling)
    • waardeert de inspanning van de leerling 
    • helpt de leerling om te evalueren op het proces
    • maakt leerlingen bewust van de relatie tussen inspanning en het resultaat
  • De leerling
    • pakt zelf het materiaal wat hij/zij nodig heeft 
    • kunnen benoemen wat ze voor hun taak moeten doen
    • kunnen uitleggen hoe ze hun werk hebben gedaan
    • helpen andere leerlingen indien nodig en kunnen dit prioriteren
    • zijn trots op wat ze hebben gemaakt

Competentie

  • De leerkracht 
    • praat met de leerling en niet over de leerling (Let hierbij goed op de gesprekken op de gang)
    • vertrouwt de leerling
    • creëert een betekenisvolle leeromgeving (Denk aan betekenisvol leren/ontdekkend leren)
    • daagt de leerling uit, maar zorgt voor een succeservaring!
  • De leerling
    • durft te leren
    • de leerling heeft het gevoel dat hij/zij de taak aankan en wil hier dan ook voor inspannen

Oké en nu even praktische voorbeelden alstublieft! 
Het ontwikkelen van eigenaarschap nodigt uit tot groot denken; alles overhoop en helemaal anders beginnen. Zo zie je vaak dat er gewerkt wordt met een open leerplein, met volledig zelfstandig en dan ineens staat iedereen onder hoogspanning..
Een nadeel daarvan is alleen dat het niet werkt, een kleuter stuur je ook niet zonder te oefenen de weg op met zijn/haar nieuwe fiets. Ook eigenaarschap die je te begeleiden en tot oefenen. 
Denk hierbij bijvoorbeeld aan; een dagtaak, een extra taak zelf kiezen of misschien een doelenbord. 

Zoals ik al zei nodigt eigenaarschap uit tot groot denken en vaak, als je enigszins geïnteresseerd bent in gedrag, maakt het je enthousiast en nieuwsgierig. Ergens klein beginnen zodat het succesvol blijft, is alleen lastig en vraagt om een bepaalde begeleiding! En die ga ik je gratis bieden. 
Bij voldoende animo ga ik namelijk een gratis webinar organiseren over: "Eigenaarschap!". In deze webinar leg ik je nogmaals uit wat eigenaarschap is, bespreken we hoe je eigenaarschap ontwikkeld en gaan we praktisch aan de slag om eigenaarschap in jouw groep/klas te krijgen. 

Samen ontwikkelen we ons van naar meer eigenaarschap bij onze leerlingen.
Vul onderstaand formulier in en we zien je snel bij de gratis webinar!

Bij deze meld ik mij aan voor de gratis webinar "Het actief ontwikkelen van eigenaarschap". 


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.